Piyano
Piyano akorları: başlangıç için temel akorlar ve nasıl basılır
Akor, aynı anda çalınan üç ya da daha fazla notadır. Piyanoda şarkılara eşlik etmenin, kulaktan çalmanın ve armoniyi anlamanın temeli akorlardır. İyi haber şu: bütün majör ve minör akorlar aynı iki kuralla kurulur.
Kısa cevap
Majör akor kök nota, ondan 4 yarım ses yukarısı ve ondan 3 yarım ses yukarısıyla kurulur (Do – Mi – Sol). Minör akorda sıra 3 + 4 yarım sestir (Do – Mi♭ – Sol). Sağ elde 1-3-5, sol elde 5-3-1 parmaklarıyla basılır. Do, Fa, Sol majör ve La minörle başlayan biri yüzlerce şarkıya eşlik edebilir.
Yarım ses ve akorun formülü
Piyanoda yan yana iki tuş, beyaz ya da siyah fark etmez, arasında bir yarım ses vardır. Mi ile Fa ve Si ile Do arasında siyah tuş olmadığı için bu beyaz tuşlar da yarım ses uzaklıktadır.
Majör akor: kök notadan 4 yarım ses sayın (büyük üçlü), oradan 3 yarım ses daha sayın (küçük üçlü). Minör akor: önce 3, sonra 4 yarım ses. Herhangi bir akoru piyano akor bulucuda klavyede görüp dinleyebilirsiniz.
Bütün majör akorlar
| Akor | Sembol | Notalar |
|---|---|---|
| Do majör | C | Do – Mi – Sol |
| Re♭ majör | D♭ | Re♭ – Fa – La♭ |
| Re majör | D | Re – Fa♯ – La |
| Mi♭ majör | E♭ | Mi♭ – Sol – Si♭ |
| Mi majör | E | Mi – Sol♯ – Si |
| Fa majör | F | Fa – La – Do |
| Fa♯ majör | F♯ | Fa♯ – La♯ – Do♯ |
| Sol majör | G | Sol – Si – Re |
| La♭ majör | A♭ | La♭ – Do – Mi♭ |
| La majör | A | La – Do♯ – Mi |
| Si♭ majör | B♭ | Si♭ – Re – Fa |
| Si majör | B | Si – Re♯ – Fa♯ |
Bütün minör akorlar
| Akor | Sembol | Notalar |
|---|---|---|
| Do minör | Cm | Do – Mi♭ – Sol |
| Do♯ minör | C♯m | Do♯ – Mi – Sol♯ |
| Re minör | Dm | Re – Fa – La |
| Mi♭ minör | E♭m | Mi♭ – Sol♭ – Si♭ |
| Mi minör | Em | Mi – Sol – Si |
| Fa minör | Fm | Fa – La♭ – Do |
| Fa♯ minör | F♯m | Fa♯ – La – Do♯ |
| Sol minör | Gm | Sol – Si♭ – Re |
| Sol♯ minör | G♯m | Sol♯ – Si – Re♯ |
| La minör | Am | La – Do – Mi |
| Si♭ minör | B♭m | Si♭ – Re♭ – Fa |
| Si minör | Bm | Si – Re – Fa♯ |
Siyah tuşların iki adı vardır (Do♯ = Re♭). Tabloda en sık kullanılan yazılış verilmiştir.
Hangi parmaklarla basılır?
- Sağ el: başparmak (1) kök notada, orta parmak (3) ortadaki notada, serçe parmak (5) üstteki notada.
- Sol el: serçe parmak (5) kök notada, orta parmak (3) ortada, başparmak (1) üstte.
- Parmaklar hafif yuvarlak, bilek gevşek olsun. Üç notanın aynı anda ve aynı güçle çıkmasına dikkat edin.
- Başlangıçta sol el yalnızca kök notayı (bas) çalabilir, sağ el akoru basar. Bu hem kolaydır hem de dolgun duyulur.
Yedili akorlar
Üçlü akora dördüncü bir nota eklenince yedili akor olur. Pop, caz ve Latin müziğin rengi büyük ölçüde bunlardan gelir.
| Tür | Sembol | Do ile | Duyulan |
|---|---|---|---|
| Dominant yedili | C7 | Do – Mi – Sol – Si♭ | gerilimli, çözülmek ister |
| Majör yedili | Cmaj7 | Do – Mi – Sol – Si | yumuşak, caz rengi |
| Minör yedili | Cm7 | Do – Mi♭ – Sol – Si♭ | yumuşak, hüzünlü |
Çevrimler: akorlar arasında rahat geçmek
Bir akorun notaları farklı sırayla da basılabilir. Do majörün kök durumu Do – Mi – Sol, 1. çevrimi Mi – Sol – Do, 2. çevrimi Sol – Do – Mi'dir. Akor değiştirirken eli sıçratmak yerine en yakın çevrimi seçmek hem kolaydır hem de daha akıcı duyulur.
Örnek: Do majör (Do – Mi – Sol) çalarken Fa majöre geçmek için Fa'nın 2. çevrimini (Do – Fa – La) basın; başparmak yerinde kalır, yalnızca iki parmak bir tuş kayar.
İlk çalışılacak akor dizileri
Bu diziler sayısız şarkının iskeletidir. Her akoru bir ölçü (dört vuruş) tutarak, metronomla yavaşça çalın.
| Dizi | Do majörde | Nerede duyulur |
|---|---|---|
| I – V – vi – IV | Do – Sol – Lam – Fa | pop şarkılarının çoğu |
| I – IV – V | Do – Fa – Sol | halk şarkıları, rock, blues |
| vi – IV – I – V | Lam – Fa – Do – Sol | pop baladlar |
| ii – V – I | Rem7 – Sol7 – Domaj7 | caz |
Romen rakamları dizinin kaçıncı basamağında olduğunu gösterir; küçük harf minör akordur. Başka bir tona taşımak için akor transpoze aracını kullanabilirsiniz.
Akor çalışma planı
- İlk hafta Do, Fa, Sol majör ve La minörü sağ elle, gözünüz kapalıyken bulabilecek hâle gelin.
- Sol elle kök notayı ekleyin; iki el birlikte, metronom 60 BPM'de her vuruşta akoru basın.
- Akorlar arasında geçişleri çevrimlerle çalışın: Do – Fa – Sol – Do, eliniz az hareket etsin.
- Sevdiğiniz bir şarkının akorlarını bulun ve eşlik edin; ritmi önce basit tutun (her vuruşta bir akor).
- Rahatladıkça diğer majör ve minör akorlara, sonra yedili akorlara geçin.
Sık sorulan sorular
Piyanoda en kolay akorlar hangileri?
Yalnızca beyaz tuşlardan oluşan Do majör (C), Fa majör (F), Sol majör (G), La minör (Am), Re minör (Dm) ve Mi minör (Em). Bu altı akorla çok sayıda şarkı çalınabilir.
Kaç akor bilerek şarkı çalabilirim?
Dört akor (örneğin Do, Sol, La minör, Fa) pop şarkılarının büyük kısmına eşlik etmeye yeter. Farklı tonlardaki şarkılar için aynı dört akorun başka tonlardaki karşılıklarını öğrenmek ya da şarkıyı transpoze etmek gerekir.
C, Cm, C7 ne demek?
Harf akorun kök notasıdır (C = Do). Yanında bir şey yazmıyorsa majör, "m" minör, "7" dominant yedili akor demektir. Cmaj7 majör yedili, Cdim eksik, Csus4 dörtlü asma akordur.
Sol el akorda ne çalar?
Başlangıçta yalnızca akorun kök notasını, bir oktav aşağıda çalması yeterlidir. Sonra kök ile beşliyi (Do ile Sol) birlikte, ilerleyince arpej ya da ritim kalıpları çalabilir.